سینگولاریتی :پیوند انسان و ماشین

آیا زمانی میرسد که هوش مصنوعی بر هوش انسان غلبه کند ؟یا هوش انسان به صورت ترکیبی از ماشین و انسان توسعه داده شود؟

امروزه گروهی از دانشمندان پیشبینی میكنند كه پیشرفت تكنولوژیكی جهان را به سمت نقطهای خاص به نام «سینگولاریتی» پیش میبرد .

دوره ای که تمام وقایعی که زمانی دستمایه ی فیلمها و داستانهای علمیتخیلی بودهاند به وقوع میپیوندند.

برای شناخت این مفهوم ابتدا باید با پیشبینی آینده آشنا شویم .

پیشبینی و قانون مور

برخلاف پیش گویی که معمولا بدون سند علمی بیان میشود پیشبینی تلاشی علمی برای فهمیدن پدیدههای آینده با بررسی عوامل به وجود آورنده و تحلیل دادههای مربوط به آن‌ها است.

یکی از پیشبینی های معروف در حوزه ی تکنولوژی «قانون مور» است.

بنيانگذار شرکت اينتل (Intel)، گوردن مور (Gordon Moore)،۵۰ سال پيش حدس زده بود که تعداد ترانزيستورهاي ريز پردازندهها هر ۱۸ماه به دو برابر افزابش مييابد.گفته ی او به قانون مور معروف شد .

گوردون مور پیشبینی میکرد که این قانون حداکثر تا ۱۰ سال بعد معتبر باشد . چون بعد از ۱۰ سال ترانزيستورها به حدی کوچک میشدند که محدودیتهای فیزیکی اجازه نصف شدن ابعاد آنها و در نتیجه دو برابر شدن تعدادشان را نمیداد.

اما قانون مور به پیش بینی تعداد ترانزیستورها محدود نشد. بسیاری از قابلیت های ابزارهای الکترونیکی به این قانون وابسته هستند،مانند: سرعت پردازنده ها، گنجایش حافظه، حساسیت حسگرها و تعداد پیکسل ها در دوربین های دیجیتال.

در طول سالها قانون مور به صورت سمبلی در صنعت پردازندهها و کامپیوتر درآمد چون ثابت شد این قانون موثرترین ابزار پیشبینی برای نسلهای جدید تراشهها و پردازندهها و نوآوریهای تکنولوژی نیم قرن گذشته بوده است.

یکی از شخصیت‌های مطرح در زمینه ی پیش‌بینی آینده کورزویل است.

ری کورزویل (Ray Kurzweil) نویسنده و مخترع آمریکایی است که بسیاری از وقایع آینده را پیشبینی کرده است .تا به حال اکثر پیشبینی های او به وقوع پیوسته است .

پیش‌بینی های او در کتابهایی چاپ شده است که اولین آنها «عصر ماشینهای هوشمند» است .این کتاب پدیده های علمی تا سال ۲۰۰۰ را پیشبینی میکند.یکی از پیشبینی های این کتاب شکست خوردن انسان از هوش مصنوعی در شطرنج بود که به وقوع پیوست.گری کاسپارف(Garry Kasparov) در می سال ۱۹۹۷ از Deep Blue شکست خورد.

کتاب دوم «عصر ماشینهای معنوی» است.در این کتاب کروزویل پدیدهای به نام «سینگولاریتی» را معرفی کرده و زمان وقوع آن را جایی بین سال ۲۰۲۸ تا ۲۰۴۵ تخمین زده است .

پیشبینیهای دقیق ری کورزویل حاصل درک او از قدرت قانون مور و قانون بازده شتاب  است. این قانونها بیان میکنند که فناوری اطلاعات روند نمایی را دنبال میکند.به بیان ساده ، مثلاً در هر دوره زمانی دوساله یا ۱۸ ماهه(که این دوره های زمانی نیز به تدریج کم و کمتر میشوند )

پیشرفت تکنولوژی دو برابر شده و مثلاً بعد از ۱۰ دوره ۱۰۲۴ برابر و بعد از ۲۰ دوره بیش از یک میلیون برابر خواهد شد . این رشد سریع و نمایی ما را به نقطه ای در آینده به نام سینگولاریتی میرساند .

پیش از سینگولاریتی

برخی از پیشبینی های کورزویل تا قبل از سینگولاریتی:

تا اواخر سال ۲۰۲۰ تقریبا بیشتر بیماریها شناخته خواهند شد و نانوبوتها دقیقتر از فناوریهای پزشکی حال حاضر میشوند و سیستم ایمنی بدن ما را ارتقا میبخشند. بدین ترتیب روز به روز به تحقق رؤیای عمر جاودانه که همواره بشر در پی آن بود و به نظر ممکن نمی آمد نزدیک میشویم.آزمون تورینگ پذیرفته خواهد شد. در جادهها فقط سلفدرایوینگ(self-driving) خواهد بود و مردم اجازهی رانندگی در بزرگراهها را نخواهند داشت.

در دههی ۲۰۳۰ واقعیت مجازی به وجود خواهد آمد و ما قادر بهآپلود ذهن و آگاهی خواهیم بود.
تا سال ۲۰۴۰ هوش غیربیولوژیکی میلیاردها برابر تواناتر از هوش بیولوژیکی خواهد بود
.

سینگولاریتی چیست؟

در فیزیک به مرکز سیاهچاله سینگولاریتی گفته میشود.سینگولاریتی زمانی است که هوش مصنوعی از هوش انسان پیشی میگیرد و نمیتوان از آن نقطه به بعد را با روشهای معمول پیشبینی کرد. .مانند مرکز سیاهچالهای که هیچچیزی از آن گریزی ندارد و همه ابزارهای تحلیل آینده در آن نقطه متوقف میشود.

 کورزویل زمان وقوع این پدیده را حدود سال ۲۰۴۵ پیش بینی کرده است . به گفته ی او در این سال با هزار دلار میتوان کامپیوتری خرید که یک میلیارد برابر باهوشتر از کل افراد بشر باشد !

روند توسعه ی هوش مصنوعی به شدت سرعت میگیرد و ماشینهایی ظاهر میشوند که میتوانند به راحتی با هم به تبادل اطلاعات پرداخته و با به دست آوردن اطلاعات خود را بهبود بخشند.

آیا میتوانید دوره ای را تصور کنید که در مدت زمانی که در حال خواندن این جمله هستید دانش بشری صد ها برابر شده و به سرعت تکمیل شود؟

در چنین دنیایی چطور میتوان برای پدیدههایی که پیوسته توسعه می یابند قوانین ثابتی ایجاد کرد؟

به عقیده ی بعضی ، سینگولاریتی در نهایت باعث سلطه ی هوش مصنوعی بر انسان خواهد شد و

به عنوان عاملی ویران گر عمل میکند .

بسیاری هم اعتقاد دارند پیشرفت تکنولوژی همیشه در جامعه تأثیرات مثبتی را به جا گذاشته و در مواردی با فقر مبارزه کرده است .

پاسخ به اینکه آیا سینگولاریتی به نفع انسان خواهد بود یا بر علیه او بر کسی روشن نیست اما

اکنون بهترین کار این است که خود ، جامعه و قوانین آن را برای دوره ای که هوش بشر و هوش مصنوعی به هم پیوند میخورند آماده کنیم .

توضیح:یکی از منابع  خوب این نوشته قسمت شماره ۱ رادیو گیک جادی است.

توصیه میکنم برای درک عمیق تر سینگولاریتی این رادیو را از اینجا گوش کنید .